hanslander.com

Eigentijdse notities door Hans Lander

De Pil van Drion gratis en een bonus voor de staat (1)

Het verhaal is te ongelooflijk om waar te zijn. Het is ook niet waar. Maar toch heeft iemand het verzonnen. Dat geeft te denken. Iemand meent namelijk bij geruchte gehoord of op andere wijze begrepen te hebben dat de staat en de verzekeringsmaatschappijen een offensief hebben ingezet om vrijwillige euthanasie te bevorderen. Zij willen een actief euthanasiebeleid. Euthanasie moet daarbij wettelijk toegestaan worden indien iemand vanaf een bepaalde leeftijd meent dat hij of zij geen nuttige of zinvolle bijdrage meer kan leveren aan de samenleving. Ofschoon hierbij ook gedacht is aan gehandicapten en andere arbeidsongeschikten, wordt in de eerste plaats gedacht aan de groeiende aantallen gepensioneerden en andere bejaarden. Hun aantal wordt een te grote last voor de overige bevolkingsgroepen. Bovendien blijven bejaarden, mede door de zeer dure gezondheidszorg, steeds langer leven. De druk die zij daarmee op de andere groepen in de samenleving leggen wordt daardoor steeds onevenwichtiger. Daarom zou het voor de samenleving beter zijn als meer van deze niet-productieven tot het inzicht zouden komen dat hun voortgezet bestaan voor de samenleving geen enkele meerwaarde meer heeft. Om een dergelijk uittreden te faciliteren zouden de middelen om dat te realiseren en een passende entourage gratis beschikbaar worden gesteld. Het lijkt schokkend, maar voor wie wat dieper nadenkt zijn deze gedachten zo gek nog niet. Zeker niet als je ziet dat vele bejaarden maarschappelijk in uitzichtloze posities dreigen te komen, onder andere door het verminderen of zelfs afschaffen van noodzakelijke voorzieningen. Ze zouden ook heel goed passen in allerlei radio- en televisieprogramma’s, waarin de gedachte aan euthanasie steeds vaker en positiever aan de orde komt. Merkwaardigerwijs in die media meer dan in de geschreven pers. De verzekeringsmaatschappijen zouden bij een dergelijk beleid hun kosten aanzienlijk te zien dalen. Omdat het in kringen van de overheid ethisch niet juist zou worden geacht dat die maatschappijen door een dergelijk beleid onevenredig winst zouden boeken, zou de overheid overwegen in geval van vrijwillige euthanasie aan die ondernemingen een heffing per overlijden op te leggen, waardoor de staat deelt in de opbrengst van de besparing. De staat zou daardoor ook het tekort op de begroting aanzienlijk kunnen terugdringen.

Nogmaals, het is te ongelooflijk om waar te zijn. Het is ook niet waar. Maar het zou waar kunnen zijn… Bij sommige mensen is de angst ontstaan dat zoiets waar zou kunnen zijn. Als dat waar is en het heeft er alle schijn van, dan doet zich hier een ernstige maatschappelijke misstand voor. Dan zullen de predikers van het nut en het goede van euthanasie zich moeten afvragen hoe het zo ver heeft kunnen komen. Immers, waar het oorspronkelijke voorstanders van euthanasie niet gaat om het nastreven of bevorderen van een economisch voordeel, sterker waar overwegingen van economische aard in hun overwegingen geen rol hebben gespeeld, lijken anderen die overwegingen steeds vaker wel mee te wegen. Dat begint al bij het stellen van de grenzen aan de medische zorg. Op een bepaalde leeftijd vervalt het recht op de beste medicijnen en wordt de verstrekking daarvan gemeten aan het economisch nut. Dat was misschien in zekere zin altijd al zo, maar nooit zo duidelijk als de laatste tijd meer en meer naar voren komt. Deze gedachten worden ook steeds nadrukkelijker naar voren gebracht, zodanig dat zij steeds normaler en ingeburgerd raken. De grens van wat ethisch toelaatbaar is lijkt daarom angstig dichtbij te komen.

Burgers, al zou het allemaal niet waar zijn, weest op uw hoede!
Heden  ik morgen gij! Nu is het nog een gerucht
Nog is het niet waar of lijkt het niet waar.
Maar, wie geeft ons de garantie dat……
Ik zal het volgen en u informeren.

17 maart 2013

hanslander@gmail.com

Sapere aude.

“Was ist Aufklärung?  Aufklärung is der Ausgang des Menschen aus seiner selbstverschuldeten Unmündigkeit. Unmündigkeit  ist das Unvermögen, sich seines Verstandes ohne Leitung eines  anderen zu bedienen. Sebstverschuldet ist diese Unmündigkeit, wenn die Ursachen derselben nicht am Mangel des Verstandes, sondern der Entschliessung und des Muttes liegt, sich seiner ohne Leitung eines andern zu bedienen . Sapere aude!  Habe Mut, dich deines  eigenen Verstandes zu bedienen!  ist also der Wahrspruch der Aufklärung. Faulheit ind Feigheit sind die Ursachen, warum ein so grosser Teil der Menschen, nachdem sie die Natur längst von fremder Leitung freigesprochen ( naturaliter maiorennes), dennoch gerne zeitlebens unmündig bleiben; und warum es anderen so leicht wird, sich zu deren Vormündern  aufzuwerfen. Es ist so bequem, unmündig zu sein.”

Deze woorden schreef Immanuel Kant in 1784 in zijn essai over de beantwoording van de  vraag wat nu eigenlijk het begrip Aufklärung, Verlichting, inhoudt.  In zijn antwoord zegt Kant dat de Verlichting betekent dat de mens zich bevrijd uit de onmondigheid die hij aan zich zelf te wijten heeft. Heb de moed om zelf t e denken, roept Kant zijn lezer toe. Laat je niet bevoogden. Het is weliswaar gemakkelijk om onmondig te zijn, maar de werkelijke oorzaak van de onmondigheid is luiheid en lafheid. Om de onmondigheid van zich af te schudden is vrijheid nodig. De vrijheid om openlijk van zijn verstand en kennis gebruik te maken. Dat wordt dan niet door iedereen in dank afgenomen.  Kant: “De officier zegt: redeneer niet, maar exerceer! De financier zegt: redeneer niet , maar betaal!De geestelijke zegt: redeneer niet, maar geloof! Een enkele  heerser zegt: redeneer zo veel als je wilt, maar gehoorzaam!” Zo wordt de vrijheid belemmerd. Kant meende dat het openlijke gebruik van zijn kennis en verstand iedereen vrij zou staan en dat slechts daardoor de Verlichting tot stand zou kunnen komen. Bij het lezen van deze woorden van Immanuel Kant gingen mijn gedachten naar deze tijd.Hoe zou Kant gereageerd hebben op de huidige politieke situatie in de wereld? In ons land? Hoe zou hij geoordeeld hebben over de crisis die door banken en andere financiële instellingen is veroorzaakt? Wat zou hij gedacht hebben over de manier waarop de gewone mensen in de wereld daarvoor het gelag moeten betalen? En als Kant in Nederland nu in Nederland zou wonen, hoe zij hij dan denken over de laatste kabinetsformatie en de manier waarop juist de zwaksten in de samenleving de zwaarste last en moeten dragen? Hoe zou hij oordelen aan het maatschappelijk verraad aan de ouderen in ons land? Wat zou hij denken van politici als Asscher en Klijnsma die dat met een stalen gezicht ontkennen en de schuld voor de achteruitgang aan inkomen van de ouderen wijten aan de pensioenfondsen?  

Sapere aude ! 

Zou hij misschien zeggen: de belangrijkste politieke partijen zeggen wel dat je een eigen mening  mag hebben,maar: als je maar doet wat zij goed voor je vinden. Dat uitgangspunt en die bevoogding van de burgers is de politieke partijen, gesteund door priesters en meer materiële zendelingen,  lang gelukt. In een periode waarin steeds minder mensen lid zijn van een politieke partij en steeds minder daartoe bekwame mensen bereid blijken de verantwoordelijkheid voor  een stuk openbaar bestuur op zich te nemen, lijkt de vraag gerechtvaardigd of er in ons politieke en maatschappelijke landschap niet een nieuwe Aufklärung, een nieuwe Verlichting wenselijk of zelfs noodzakelijk is. Met een variant op een oud strijdlied zou de huidige generatie, in ons land maar ook elders, overal in de wereld, opgeroepen kunnen worden:
Ontwaakt! Kom tot inzicht en neem uw verantwoordelijkheid in eigen hand. Voordat de slechte bewindvoerders, uw voogden, uitbuiters en curatoren de samenleving van  u, uw kinderen en kleinkinderen naar de verdommenis helpen en onze planeet vernietigen. Veroordeel de hebzucht, het neoliberalisme en het neokapitalisme. Kies voor de vrijheid.

Sapere aude!

3 februari 2013

hanslander@gmail.com